Pedagog specjalny
TYDZIEŃ PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY
22.09.2026 10:14TYDZIEŃ PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY
Zauważ. Zareaguj. Nie bądź obojętny.
W ramach Tygodnia Przeciwdziałania Przemocy chcemy zwrócić uwagę nie tylko na najbardziej oczywiste formy agresji, ale również na te zachowania, które bywają bagatelizowane, a dla dziecka mogą być bardzo trudnym doświadczeniem.
Przemoc rówieśnicza nie zawsze jest głośna i widoczna. Czasem dzieje się na szkolnym korytarzu, czasem w grupie klasowej, a czasem wieczorem – na ekranie telefonu.
Kiedy „zwykły konflikt” przestaje być zwykłym konfliktem?
Nie każda kłótnia czy nieporozumienie między dziećmi jest bullyingiem. Konflikt zazwyczaj dotyczy osób o podobnej pozycji, które mogą bronić swojego zdania i szukać rozwiązania.
O bullyingu (przemocy rówieśniczej) mówimy przede wszystkim wtedy, gdy krzywdzące działania powtarzają się lub istnieje realne ryzyko ich powtarzania, a osoba doświadczająca przemocy znajduje się w sytuacji, w której trudno jej samodzielnie się obronić.
-
fizyczną – popychanie, bicie, kopanie, niszczenie lub zabieranie rzeczy;
-
słowną – wyśmiewanie, przezywanie, obrażanie, poniżanie, grożenie;
-
relacyjną – celowe wykluczanie z grupy, ignorowanie, namawianie innych do odrzucenia danej osoby, rozsiewanie plotek czy publiczne ośmieszanie;
-
cyfrową – obraźliwe komentarze i wiadomości, publikowanie kompromitujących zdjęć lub nagrań, tworzenie ośmieszających treści, podszywanie się pod kogoś, wykluczanie z grup internetowych czy rozpowszechnianie treści bez zgody.
Wykluczenie też może krzywdzić
„Nie dodawajmy jej do grupy”. „Nie siadaj z nim”. „Nikt z tobą nie chce być”. „Nie zapraszamy jej”.
Takie zachowania mogą wyglądać niepozornie. Jeśli jednak są celowe i powtarzające się, mogą stać się formą przemocy relacyjnej. Dziecko nie musi mieć siniaków, aby doświadczać przemocy. Samotność, poczucie odrzucenia i świadomość, że grupa celowo nie chce mnie wśród siebie, również mogą bardzo boleć.
Cyberprzemoc – telefon nie kończy szkolnego dnia
Dawniej dziecko, wracając ze szkoły, mogło przynajmniej na pewien czas odciąć się od trudnej sytuacji. Dziś przemoc może podążać za nim przez komunikatory, media społecznościowe, gry i grupy klasowe. Jeden komentarz może zostać przeczytany przez wiele osób. Zdjęcie można przesłać dalej w kilka sekund. Zrzut ekranu może pozostać w sieci znacznie dłużej, niż przewidywał jego autor.
POMYŚL, ZANIM KLIKNIESZ
-
Czy powiedziałbym to tej osobie prosto w twarz?
-
Czy chciałbym przeczytać coś takiego o sobie?
-
Czy mam zgodę na udostępnienie tego zdjęcia lub informacji?
-
Czy mój komentarz komuś pomaga, czy może go zranić?
-
Co się stanie, jeśli tę wiadomość zobaczy cała klasa?
W internecie kliknięcie trwa sekundę. Jego konsekwencje mogą trwać znacznie dłużej.
Hejt nie zaczyna się i nie kończy na dzieciach
Dzieci uczą się przede wszystkim przez obserwację dorosłych. Widzą, jak rozmawiamy o innych ludziach, jak reagujemy na odmienne zdanie i w jaki sposób komentujemy wydarzenia w internecie.
Warto więc czasem zastosować tę samą zasadę również wobec siebie: pomyśl, zanim klikniesz „opublikuj”. Komentarz napisany pod wpływem złości, publiczne ocenianie drugiego człowieka, wyśmiewanie jego wyglądu, zachowania, umiejętności czy decyzji pokazują dzieciom, jakie zachowania w sieci uznajemy za dopuszczalne.
Jeżeli oczekujemy od młodych ludzi szacunku w internecie, najskuteczniej uczymy go własnym przykładem.
Na co rodzic powinien zwrócić uwagę?
Nie każde dziecko powie wprost: „ktoś mnie krzywdzi”. Sygnałem mogą być nagłe niechęć lub lęk przed pójściem do szkoły, wycofanie, pogorszenie nastroju, problemy ze snem, częste bóle brzucha lub głowy przed wyjściem do szkoły, utrata kontaktu z kolegami, znikające lub zniszczone rzeczy, a także silne emocje pojawiające się po korzystaniu z telefonu.
Niepokój powinny wzbudzić również sytuacje, w których dziecko nagle usuwa swoje konta, boi się odczytać wiadomość, jest wykluczane z grup internetowych albo obsesyjnie sprawdza telefon w oczekiwaniu na kolejne komentarze.
Warto też reagować wtedy, gdy dowiadujemy się, że to nasze dziecko krzywdzi innych. Nie oznacza to, że należy je natychmiast napiętnować. Trzeba jednak jasno nazwać zachowanie, postawić granicę i pomóc dziecku zrozumieć jego konsekwencje oraz naprawić wyrządzoną krzywdę.
„To były tylko żarty”
Żart przestaje być żartem, kiedy jedna osoba się śmieje, a druga cierpi. „Przecież nic mu nie zrobiłem”, „wszyscy tak pisali”, „to był mem”, „ona jest przewrażliwiona” – takie słowa nie zmieniają skutków zachowania.
Ważna jest nie tylko intencja osoby, która coś powiedziała lub zrobiła, ale również skutek, jaki jej zachowanie wywołało u drugiego człowieka.
Przemoc karmi się milczeniem
Przemoc łatwiej trwa tam, gdzie nikt nie reaguje. Czasem świadek nie bierze bezpośredniego udziału w krzywdzeniu, ale jego milczenie, śmiech, polubienie obraźliwego komentarza czy przesłanie krzywdzącego materiału dalej może zostać odebrane jako przyzwolenie.
WIDZĘ – REAGUJĘ
Reagowanie nie oznacza wdawania się w bójkę, konflikt czy narażania własnego bezpieczeństwa. Reakcją może być nieprzyłączenie się do wyśmiewania, powiedzenie „przestań”, wsparcie osoby, która została sama, nieudostępnienie krzywdzącego materiału, zachowanie dowodów cyberprzemocy albo poinformowanie zaufanej osoby dorosłej.
Powiedzenie dorosłemu o tym, że ktoś jest krzywdzony, nie jest donoszeniem. Jest szukaniem pomocy dla osoby, która może nie mieć siły lub możliwości, aby sama o nią poprosić.
Dotyczy to również nas – dorosłych. Jeżeli widzimy niepokojące zachowania wobec dziecka, nie zakładajmy, że „ktoś na pewno się tym zajmie”. Czasem jedna osoba, która zauważy i zareaguje, może przerwać sytuację trwającą od tygodni lub miesięcy.
Nie musimy znać całej historii, aby zgłosić swój niepokój. Nie musimy również samodzielnie rozstrzygać, kto ma rację. Wystarczy nie pozostać obojętnym.
Co możemy zrobić jako dorośli?
Rozmawiajmy z dziećmi nie tylko wtedy, gdy pojawi się problem. Pytajmy o relacje w klasie, grupy internetowe, sytuacje wykluczania i o to, jak dzieci reagują, gdy widzą krzywdzenie innych.
Jeżeli dziecko mówi o przemocy, potraktujmy jego słowa poważnie. Najpierw wysłuchajmy, zbierzmy informacje i zapewnijmy mu poczucie bezpieczeństwa. W przypadku cyberprzemocy warto zachować wiadomości, zdjęcia i zrzuty ekranu. Następnie skontaktujmy się ze szkołą, aby wspólnie ustalić dalsze działania.
Nie bądźmy obojętni
Przeciwdziałanie przemocy nie polega wyłącznie na reagowaniu na bójki. To codzienne budowanie kultury, w której nie ma zgody na poniżanie, wykluczanie, ośmieszanie i krzywdzenie – również wtedy, gdy dzieje się to „tylko” w internecie.
Uczmy dzieci, że można się różnić, można mieć odmienne zdanie i nie trzeba lubić wszystkich. Ale nikogo nie wolno krzywdzić.
Zauważ. Pomyśl. Zareaguj.
Nie lajkuj krzywdy. Nie udostępniaj jej. Nie milcz.
A w internecie – pomyśl, zanim klikniesz.Pedagog specjalny
-
Trudne zachowania wśród dzieci
01.12.2025 08:09Drodzy Rodzice,
Chciałabym zwrócić Państwa uwagę na jeden z najważniejszych aspektów wychowania i wsparcia dzieci jakim są trudne zachowania. One nigdy nie pojawia się „bez powodu”. Każde niepożądane lub agresywne zachowanie dziecka jest sygnałem – formą komunikatu, który mówi: „Potrzebuję uwagi, wsparcia lub pomocy”.
Co to oznacza w praktyce?
- Zachowanie jako komunikat
Dziecko, które krzyczy, bije lub buntuje się, nie jest „złe” ani „niegrzeczne od urodzenia”. Zachowanie jest próbą przekazania emocji, których nie potrafi inaczej wyrazić. Na przykład:- Bicie rówieśnika – sygnał braku umiejętności rozwiązywania konfliktu.
- Krzyk lub wybuch złości – próba zwrócenia uwagi lub wyrażenia frustracji.
- Rozwój i emocje
Mózg dziecka nie jest w pełni rozwinięty w zakresie kontroli impulsów. Dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym łatwo reagują impulsywnie i mają trudności z przewidywaniem skutków swoich działań. - Środowisko i doświadczenia
Zachowanie dzieci jest w dużym stopniu kształtowane przez:- styl wychowania i przykład dorosłych,
- reakcje otoczenia w szkole i w domu,
- przeżyty stres, konflikty lub trudne doświadczenia.
- Mit „złego dziecka”
Nie istnieje dziecko, które jest złe z natury. Trudne zachowanie zawsze ma swoje podłoże – potrzeby niezaspokojone, brak umiejętności regulacji emocji, trudności rozwojowe lub wpływ środowiska.
Dlatego apeluję:
Słuchajmy naszych dzieci właśnie wtedy, kiedy pojawiają się trudności w ich zachowaniu.
To właśnie wtedy najwięcej możemy dowiedzieć się o ich potrzebach i emocjach. Spokojna rozmowa, uwaga i wsparcie w tych momentach pomagają dziecku uczyć się wyrażania emocji w bezpieczny sposób i budują poczucie bezpieczeństwa oraz zaufania.Pamiętajmy: trudne zachowanie to komunikat – nie wyrok. Rozumienie go i reagowanie wspierają rozwój emocjonalny i społeczny dziecka.
- Zachowanie jako komunikat
Tydzień zapobiegania przemocy rówieśniczej i budowania relacji
28.09.2025 15:48Drodzy Rodzice,
W naszej szkole szczególnie dbamy o to, aby każde dziecko czuło się bezpieczne i akceptowane. W dniach 29.09-3.10.2025 realizujemy projekt Ministerstwa Edukacji i szczególnie mocno skupimy się na działaniach poświęconych zapobieganiu przemocy rówieśniczej oraz budowaniu pozytywnych relacji wśród uczniów.
Rozmawiamy z dziećmi o empatii, szacunku i umiejętności rozwiązywania konfliktów bez przemocy tej fizycznej ale również słownej. Zachęcamy także Państwa do wspierania tych wartości w domu – poprzez słuchanie, rozmowy i wspólne ustalanie zasad dobrego traktowania innych.
Wierzymy, że współpraca szkoły i rodziców jest kluczem do tworzenia bezpiecznej i przyjaznej przestrzeni dla każdego ucznia.
Pedagog specjalny
Moc słów
23.09.2025 22:48Szanowni Państwo,
w codziennym życiu często nie zastanawiamy się nad wagą wypowiadanych słów. Tymczasem każde zdanie, komentarz czy nawet krótka uwaga mogą pozostawić ślad w sercu i umyśle drugiego człowieka – szczególnie dziecka. To, co mówimy, może budować poczucie wartości, wzmacniać relacje i dodawać odwagi, ale też ranić, podważać pewność siebie i prowadzić do izolacji.
Dlatego tak ważne jest, abyśmy wspólnie uczyli dzieci świadomego i odpowiedzialnego posługiwania się językiem. Prosimy Państwa o rozmowy z dziećmi na temat:
• mocy słów – dlaczego warto wybierać słowa, które wspierają i dodają sił, zamiast takich, które ranią,
• żartów – nie wszystko może być tematem żartu, a szczególnie nie te kwestie, które dotyczą wyglądu, zdrowia, możliwości czy pochodzenia drugiego człowieka,
• empatii – warto pytać dzieci: „Co może czuć osoba, do której powiedziano coś przykrego?”, „Jak ja czułbym się na jej miejscu?”.
Budowanie wrażliwości i empatii to proces, który zaczyna się w domu, a szkoła jest jego naturalnym przedłużeniem. Wspólne działania dorosłych – rodziców i nauczycieli – są kluczem do wychowania młodych ludzi, którzy potrafią rozmawiać ze sobą w sposób kulturalny, wspierający i bezpieczny.
Zachęcamy do podejmowania codziennych rozmów i przykładów z własnego życia, bo to właśnie Państwo są dla dzieci najważniejszym wzorem.
Z wyrazami szacunku, Pedagog specjalny
Nowy rok szkolny 2025/2026
23.09.2025 22:47Szanowni Państwo,
Rozpoczynamy nowy rok szkolny, który niesie ze sobą wiele wyzwań, ale także możliwości rozwoju i sukcesów. W tym czasie szczególnie ważna jest współpraca rodziców i szkoły, aby wspólnie wspierać dzieci w nauce i codziennym funkcjonowaniu.
Na co warto zwrócić uwagę:-
Stały rytm dnia – regularny sen, posiłki i czas przeznaczony na naukę sprzyjają koncentracji i poczuciu bezpieczeństwa dziecka.
-
Organizacja nauki – pomoc w planowaniu odrabiania prac domowych i powtarzania materiału pozwala dziecku wykształcić dobre nawyki.
-
Wsparcie emocjonalne – rozmowa, zainteresowanie sprawami dziecka i uważne słuchanie pomagają mu radzić sobie ze stresem.
-
Współpraca z nauczycielami i pedagogiem – szybkie reagowanie na trudności i otwarta komunikacja ułatwiają znajdowanie rozwiązań.
-
Budowanie samodzielności – zachęcanie dziecka do podejmowania prób, nawet jeśli nie od razu kończą się sukcesem, wzmacnia wiarę we własne możliwości.
Państwa zaangażowanie i wsparcie są niezwykle ważne. Tylko wspólnymi siłami możemy stworzyć dziecku warunki sprzyjające nauce, rozwojowi i poczuciu bezpieczeństwa.
-